آرشیو اخبار

یک معادله پیچیده که پاسخی ساده دارد

آرین شریعتی - ICTPRESS - "حدود 90 درصد گردش پول در حوزه IT متعلق به بخش خصوصي است"این مضمون اظهارات یک کارشناس مخابرات است که می‌گوید: توسعه سرويس هاي باند پهن توسط بخش خصوصي انجام خواهد شد و حدود 90 درصد گردش پول در حوزه فناوري اطلاعات متعلق به بخش خصوصي بود و...

آنچه که در پس این دیدگاه وجود دارد، نشان دهنده این واقعیت است که، فناوری اطلاعات را بخش خصوصی با جسارت و ریسک‌پذیری بسیار بالا وارد ایران کرد و توسعه داد، به همین دلیل هم ، شرکت‌های خصوصی در حوزه‌های نرم افزار، سخت افزار و تجهیزات و حتی عبور پهنای باند اینترنت از مرزهای جمهوری اسلامی نقش بسیار برجسته ای داشته است.
نکته جالب اینجاست که، این موضوع درباره تمام فناوری‌های نوین مصداق دارد و از این پس هم هر فناوری تازه‌ای ابتدا توسط شرکت‌های بخش خصوصی به بازار ایران راه می‌یابد ولی؛ به محض این که تقاضای آن به حد چشمگیری می‌رسد و اعداد و ارقام گردش اقتصادی آن چشم‌نواز می‌شود، ناگهان مصوبه‌ای یا بخشنامه‌ای یا حتی قانونی از  زمین سبز می‌شود که مضمون آن این است: دولت به دلیل ماهیت حاکمیتی خود، باید انحصار این بازار را در اختیار داشته باشد. "
شدت و ضعف این کنش همیشگی دولت ارتباط مستقیم با میزان سوددهی، رشد بازار و چشم‌اندازهای جذاب اقتصادی آن دارد، به همین دلیل هم، بازار  اینترنت، خدمات تلفن اینترنتی، تلفن همراه و خدمات ارزش افزوده آن، به نورچشمی‌های دولت مبدل می‌شوند و هیچ احدی از فعالان بخش خصوصی نمی‌تواند بدون اذن دولتیان، پا به این عرصه بگذارد و اگر بگذارد، هیچ تضمینی برای ثبات و بقای اقتصادی‌اش وجود ندارد.
اما، رشد و توسعه بازار نرم‌افزار به این دلیل که نیاز گذشت زمان و سرمایه‌گذاری‌های فرهنگی و اقتصادی درازمدت دارد تا میزان تقاضا در آن به حد قابل قبولی برسد، دولت اجازه می‌دهد شرکت‌های کوچک و متوسط بخش خصوصی و شرکت‌های موسوم به دانشجویی، خاک این بازار را بخورند، برای ایجاد تقاضا در آن، سال‌ها آزمون و خطا بکنند و وقتی تقاضای بخش‌هایی مثل بازی‌های رایانه‌ای و موارد مشابه به اندازه کافی جذابیت اقتصادی پیدا کرد،  سروکله بخشنامه‌ها و مقررات ملی و منطقه‌ای یا مصوبه‌های رنگارنگ پیدا می‌شود تا بازار این بخش را شرکت‌های دولتی یا وابستگان حاکمیت تامین کنند.
این که 90 درصد گردش پول در بازار فناوری مربوط به بخش خصوصی است، واقعیت دارد و هیچ تردیدی در آن نیست، اما، به رغم پتانسیل بالا، یک مشکل اساسی وجود دارد که همواره عامل اصلی در تحدید و تهدید فعالیت‌های اقتصادی بخش خصوصی محسوب شده است.
این که، بزرگترین مشتری بخش خصوصی در ایران، دولت است. برخی آمارهای غیررسمی می‌گویند که دولت سهمی 90 درصدی در این بازار دارد و به عنوان یک مشتری بزرگ و تمام عیار، می‌تواند تعیین کند که چگونه، با چه شرایطی، با چه قیمتی و به چه قیمتی از بخش خصوصی خرید کند .
در واقع، دولت همانطور که در بخشی از صنایع، مانند صنعت خودرو، صنعت ارتباطات و مخابرات و غیره تنها ارائه دهنده انحصاری محصولات و خدمات است، در برخی از بخش‌های بازار فناوری، تنها خریدار انحصاری بازار به شمار می‌آید و بر همین اساس هم می‌تواند تعیین کند که کدام شرکت ، چگونه و با چه نسبتی می‌تواند در این بازار فعال باشد و سهمی از این گردش 90 درصدی بگیرد.
به همین دلیل هم ، در بازارهایی مانند نرم افزار، اینترنت و از این دست، شرکت‌هایی هستند که وقتی شجره‌نامه آنها را ردگیری می‌کنی با برخی مدیران دولتی و وابستگان حاکمیت مواجه می‌شوی .
در این صورت، اگر این مضمون که 90 درصد گردش پول در  بازار IT ایران مربوط به بخش خصوصی است، غلط نباشد، درست هم نخواهد بود، چرا که بخش خصوصی در ایران، به ویژه در بازارهایی مانند خدمات ارتباطی صرفا نقش ریزه‌خوار دولت را دارد و هرجا که سود و منفعت بیشتری خوابیده ، تنها با یک بخشنامه و مصوبه و به سادگی کنار زده می‌شود تا اپراتور اول وابسته به دولت، انحصار بازار خدمات ارتباطی را بگیرد، شرکت نرم‌افزاری تبیان به مایکروسافت ایران مبدل شود و شرکت‌های تولیدی وابسته به دولت یا نهادهای حاکمیتی، اعضای کنسرسیوم‌هایی باشند که یا انحصار تولید گوشی موبایل را دریافت کرده‌اند یا اپراتورهای غیردولتی تلفن همراه.
به همین دلیل هم رئیس هیات مدیره مخابرات ایران بدون نگرانی درباره این که قرار بوده براساس اصل 44 قانون اساسی بازارها رقابتی شوند و کار مردم به مردم واگذار شود، می‌گوید که براي توسعه ADSL بايد پوشش ADSL را افزايش دهيم و در تمام مراكز سوئيچ ما ( مخابرات ایران ) تجهيزات واگذاري ADSL نصب شود.
سئوال این است که  با وجود گردش 90 درصدی پول بازار IT در دست بخش خصوصی، چرا این بخش تا این اندازه ضعیف و محدود شده است، آیا این معادله پیچیده پاسخی غیر از این خواهد داشت که برخلاف آنچه که تعریف دولت به عنوان مستخدم مردم انتظار می‌رود، این بخش خصوصی مالیات دهنده است که  نقش خدمتگذار ارباب بزرگی به نام دولت را بازی می‌کند .

این خبر تابحال 911 مرتبه مشاهده شده است.