ترندهای تحقیقاتی ۲۰۲۵؛ چه موضوعاتی ذهن محققان ایرانی را مشغول کرد؟

ICTPRESS - بر اساس تحلیل داده‌های پایگاه SID در سال ۲۰۲۵، سلامت روان، روابط خانوادگی، هوش مصنوعی و دسترسی رایگان به منابع علمی، مهم‌ترین دغدغه‌های پژوهشگران ایرانی بوده‌اند.

به گزارش شبکه خبری ICTPRESS به نقل از روابط عمومی مرکز اطلاعات علمی جهاددانشگاهی SID، با پایان یافتن سال ۲۰۲۵ میلادی، بررسی داده‌های جست‌وجوی کاربران در این پایگاه به‌عنوان نخستین و تنها پایگاه علمی رایگان در ایران، تصویری روشن از اولویت‌های پژوهشی و دغدغه‌های جامعه علمی کشور ارائه می‌دهد.

براساس تحلیل بیش از ۲ هزار کوئری پرتکرار در پایگاه SID، حوزه‌های مدیریت، روان‌شناسی، علوم تربیتی، سلامت و هوش مصنوعی بیشترین سهم را در جست‌وجوهای پژوهشگران داشته‌اند و «هوش مصنوعی» به یکی از پرتکرارترین کلیدواژه‌های جست‌وجو در گوگل تبدیل شده است. در این میان، عبارات مرتبط با مدیریت، حسابداری و حقوق پرتکرارترین جست‌وجوها را به خود اختصاص داده‌اند.

در حوزه مدیریت، تمرکز پژوهشگران بر موضوعاتی همچون مدیریت منابع انسانی، رفتار و فرهنگ سازمانی، تعهد سازمانی، مدیریت استعداد و تاب‌آوری سازمانی بوده که نشان‌دهنده اهمیت سرمایه انسانی و پایداری سازمان‌ها در فضای علمی کشور است.

سلامت روان یکی از برجسته‌ترین محورهای جست‌وجو در سال ۲۰۲۵ بوده است. داده‌ها نشان می‌دهد اختلالاتی مانند اضطراب، اوتیسم، افسردگی، بیش‌فعالی (ADHD) و وسواس فکری-عملی بیشترین فراوانی را در میان جست‌وجوهای حوزه روان‌شناسی داشته‌اند. همچنین موضوعاتی مانند فرزندپروری، رضایت و خیانت زناشویی و سبک‌های دلبستگی، از مهم‌ترین دغدغه‌های پژوهشگران در حوزه روان‌شناسی خانواده به شمار می‌روند.

در حوزه علوم تربیتی و آموزش نیز جست‌وجوها عمدتاً معطوف به روش‌های نوین تدریس، یادگیری معکوس، بازی‌های آموزشی، گیمیفیکیشن، تکنولوژی آموزشی و بهبود عملکرد و بهزیستی تحصیلی بوده است.

یکی دیگر از نکات قابل توجه در این گزارش، افزایش چشمگیر جست‌وجوی واژه «هوش مصنوعی» در سال ۲۰۲۵ است؛ به‌گونه‌ای که این عبارت حدود چهار برابر بیشتر از علوم پزشکی و ترکیبات مرتبط با حوزه سلامت جست‌وجو شده است. مفاهیمی مانند شبکه عصبی مصنوعی و برنامه‌ریزی هوش مصنوعی نیز در زمره کلیدواژه‌های پرتکرار قرار دارند.

همچنین فراوانی جست‌وجوی عباراتی نظیر «مقاله رایگان» و «دانلود رایگان» و نام پایگاه‌هایی مانند ISI، Scopus، PubMed و Google Scholar نشان‌دهنده دغدغه جدی پژوهشگران برای دسترسی آزاد به منابع علمی معتبر است؛ موضوعی که نقش پایگاه مرکز اطلاعات علمی جهاددانشگاهی (SID) را در ترویج علم و دسترسی آزاد به علم و دانش برجسته می‌کند.

در بخش دیگری از این گزارش، با استفاده از داده‌های غیرمستقیم منتشرشده از سوی گوگل، مشخص شد که هوش مصنوعی، اقتصاد، ارتباطات و سرگرمی در صدر جست‌وجوهای کاربران ایرانی در موتور جست‌وجوی گوگل در سال ۲۰۲۵ قرار داشته‌اند.